„Niszczenie zabytków. Analiza prawna, kryminologiczna i kryminalistyczna” dr Ryszard Krawczyk

W środę, tj. 27 kwietnia bieżącego roku członkowie naszego Koła Naukowego mieli przyjemność uczestniczyć w wykładzie poprowadzonym przez dr Ryszarda Krawczyka, pracownika Katedry Kryminalistyki UJ. Tematem przewodnim spotkania było: „Niszczenie zabytków. Analiza prawna, kryminologiczna i kryminalistyczna”.

Tym razem prowadzący podszedł do przedstawienia tematu swojej pracy doktorskiej  w sposób niekonwencjonalny. Przede wszystkim zwracając nam uwagę na kwestie techniczne związane z pisaniem takiej pracy.  Dzięki temu dowiedzieliśmy się, jak czasochłonne może być analizowanie akt i innych zgromadzonych dokumentów, przeprowadzenie badań czy zdobycie odpowiednich przykładów na poparcie swoich tez.

W swojej pracy Doktor przedstawił 21 tez związanych z problematyką niszczenia zabytków. Skupił się przede wszystkim na sposobie działania sprawcy, fachowo określanym jako modus operandi. W Polsce jest on nietypowy w porównaniu do krajów europejskich – świadczy o tym skala i forma zniszczenia. Najbardziej charakterystycznym sposobem działania wśród sprawców w naszym kraju jest porzucenie zabytku przez jego właściciela. Ponadto czynnikami, które prowadzą do ubożenia naszej kultury jest brak zaangażowania w sprawę podmiotów odpowiedzialnych oraz fakt, że organy procesowe nie wykorzystują przepisów pozwalających na skuteczne ściganie.
Dla poparcia swoich tez, Doktor wykorzystał badania empiryczne, które jak przyznał wykorzystywane są tylko w nielicznych pracach doktorskich.

Dowiedzieliśmy się również jak Polska wypada na tle innych krajów pod względem między innymi edukacji na temat problemu niszczenia zabytków, regulacji prawnych dotyczących przestępstw z tego zakresu czy sposobów prywatyzacji. Daleko nam do Anglii, która uchodzi za wzór pod względem systemu ochrony zabytków. Pan dr Krawczyk zwrócił nam także uwagę na regulacje prawne, które pomagają w ściganiu sprawców przestępstw dotyczących zabytków. U naszym systemie prawnym są to przepisy z kodeksu karnego oraz ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.

Jak wcześniej wspomniałam, Polska pozostaje daleko w tyle za innymi europejskimi państwami, jeśli chodzi o dbanie o nasz dorobek kulturowy. Jak można temu zaradzić? Prowadzący zaproponował zmianę trybu prywatyzacji zabytków nieruchomych, obowiązkowe wprowadzenie środków techniki kryminalistycznej do nadzoru zabytków, mobilność konserwatorów i ich obowiązkowe stanowiska w każdej gminie czy przebudowę systemu prawnego ochrony zabytków. Bardzo istotna jest także prewencja ogólna i edukacja szkolna.

Z czego dumny jest sam Doktor i z czego powinniśmy być dumni i my? Tezy przedstawione w pracy znalazły odbicie w raporcie Najwyższej Izbie Kontroli o ochronie zabytków. Dumni, że problem ten został wcześniej dostrzeżony, a nie oczywiście, że takowy istnieje.  Nie jest to więc „martwy doktorat”, ale taki który dostrzega i reaguje na bieżące problemy :).

Podsumowując, spotkanie było dla nas kolejnym wartościowym doświadczeniem. Dowiedzieliśmy się nie tylko, jak można poradzić sobie z istniejącym problemem, ale jak ważny jest to problem i jak powszechny. Po spotkaniu wyszliśmy bogaci o wiedzę teoretyczną, lecz także praktyczną – z racji tego, że Doktor zdradził nam kilka tajników pisania pracy doktorskiej.

 

Martyna Chlebicz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *